Literature Movies

બે-ત્રણ ફિલ્મો ને ચાર-પાંચ વાતું..!

कभी-कभी मैं ये सोचता हूँ
कि चलती गाड़ी से पेड़ देखो तो
ऐसा लगता है कि दूसरी सम्त जा रहे हैं
मगर हकीक़त में पेड़ अपनी जगह खड़े हैं
तो क्या ये मुमकिन है
सारी सदियाँ क़तार अंदर क़तार
अपनी जगह खड़ी हों
ये वक़्त साकित हो और हम हीं गुज़र रहे हों…
इस एक लम्हें में सारे लम्हें हों
तमाम सदियाँ छुपी हुयी हों
न कोई आईंदा न गुजिस्ताँ
जो हो चुका है वो हो रहा है
जो होने वाला है हो रहा है
मैं सोचता हूँ कि क्या ये मुमकिन है
सच ये हो कि सफ़र में हम हैं
गुज़रते हम हैं
जिसे समझते हैं हम गुजरता है
वो तो थमा है
गुजरता है या थमा हुआ
इकाई है कि बटा हुआ है
है मुलज्मिक या पिघल रहा है
किसे खबर है किसे पता है
कि ये वक्त क्या है

– जावेद अख्तर

‘બિતતા વક્ત હૈ ઔર ખર્ચ હમ હોતે હૈ’- આ અફલાતૂન ડાયલોગ હતો ફિલ્મ ‘યે જવાની હૈ દિવાનીનો’. બની શકે કે વૃક્ષ જેમ પોતાની જગ્યાએ ઊભા છે એમ અને ટ્રેનમાં બેઠેલા આપણે પસાર થઈએ છીએ એમ સમય અટકેલો હોય વર્ષોથી અને આપણે વહી જતા હોઈએ. બની શકે…

 

mirzya-stills-07
પ્રેમિકા માટે દુનિયાથી, દુનિયાદારીથી લડતો-ઝઝુમતો પ્રેમી, સાહિબાન માટે લડવા તૈયાર થયેલો મિર્ઝા…

‘મિર્ઝિયા’ રાકેશ ઓમપ્રકાશ મહેરાની પોએટ્રી છે, ગુલઝારની કલ્પના છે, દિલેર મહેંદીનું ગીત છે. ‘મિર્ઝિયા’ જોઈ એને સમય થયો, પછી ડેન્ગ્યૂ થયો(!) પણ હજુ યાદ છે. મિત્ર દિગંત સાથે ગયો હતો. એવા ઘણાય છે જેને ‘મિર્ઝિયા’ અતિશય ગમી છે. જેમને ઊતરી ગઈ છે અંદર. ‘હોતા હૈ… હોતા હૈ… ઈશ્ક મેં અક્સર હોતા હૈ.. ચોટ કહીં  લગતી હૈ જાકર… ઝખ્મ કહીં પર હોતા હૈ.. હોતા હૈ હોતા હૈ…’ આ શરુઆત હતી ‘મિર્ઝિયા’ની અને અંત પણ આવો જ કંઈક. મિર્ઝા-સાહિબાનની વાર્તાથી સૌ વાકેફ હશે જ અને કહ્યું એમ ફિલ્મને પણ સમય થયો, સો હવે બહું કશું ઉચ્ચારવાનો અર્થ નથી. કેમ કે ફિલ્મ અને બનેલી ઘટનાઓ વિશે તરત જ વાત કરો, રિવ્યુ આપો, એ વિશે કહીં કહો તો બરાબર બાકી વાસી-વાસી લાગે. હા, એટલી ઉમદા ફિલ્મ તો નો’તી જ કે તેના વિશે ગમે ત્યારે વાત કરો તાઝી જ લાગે. નેવર બિફોર કે એવર્ગ્રીન ટાઈપ નહોતી જ. પણ ‘ના માર કા જિસ્મ કા, ના દે થા થીનુ થા/ હો પડના સદા રહ ગયા, લે આયા ઈશ્ક લીખા’ માં જે ગામડામાં, ભારતીય પરિવેશમાં જે સ્ત્રીઓ ડાન્સ કરે છે, મન મૂકીને નાચે છે એ સીન્સ બહુ ગમ્યા. લાસ્ટમાં દિવાલ પર પેઇન્ટિગ્સ, પોટ્રેટ્સ ખૂબ ગમ્યા. લાસ્ટમાં એન્ડ ક્રેડિટ્સ વખતે બધી સ્ત્રીઓ નીચે બેઠી હોય છે અને એક ઊભી થઈને, બધું ભૂલીને નાચે છે. આ પ્રકારન સિન્સ ફિલ્મમાં ઘણી વાર આવે છે. ગુલઝાર સાહેબે લખ્યા છે, રાકેશસાહેબના મગજમાં શુ હશે? લાઈફ ઈઝ સેલિબ્રેશન? બધું ભૂલીને નાચો? … અસ્તિત્વનો ઉત્સવ.. ગુલઝાર સા’બે મજાકમાં કહેલું કે, સાહિબાને તીર કેમ તોડ્યા એવો પ્રશ્ન જ્યારે મને રાકેશે પૂછ્યો ત્યારે મેં એટલું જ કહ્યું કે, સાહિબાને મને નહોતું કીધું! પછી ગુલઝાર કહે છે કે, સાહિબાનને મેં પૂછ્યું અને એણે કહ્યું કે, ‘હોતા હૈ હોતા હૈ.. ઈશ્ક મેં તો હોતા હૈ ઔર એસા હી હોતા હૈ… ચોટ કહીં પે લગતી હૈ..’

 

‘એક નદીથી થી, દોનો કિનારે થામ કે બહેતી થી, કોઈ કિનારા છોડ ન શક્તી થી. એક નદી થી..’ આ અફલાતૂન લિરિક્સ ગુલઝારે સાહેબે એમ જ, સોન્ગ્સ માટે નહીં પણ, એમ જ લખ્યા હતા. લખીને આપ્યા હતા. ‘એક નદી થી.. તોડતી તો સહેલાબ આ જાતા, કરવટ લે તો સારી ઝમીં બહે જાતી.. એક નદી થી..’

 

…અમુક ‘હિચકી’ એક ગ્લાસ પાણીથી બંધ નથી થતી.. અમુક હિચકીનો ઝિક્ર નથી થઈ શક્તો..

 

એક તરફા પ્યારની કિંમત અને તાકાત ધરાવનારાઓને તથા તેના સિવાયનાઓને પણ ગમેલી ‘એ દિલ હૈ મુશ્કિલ’ દાદુ છે. કરણ જોહર પાસે અપેક્ષા હતી એવું ન લાગ્યું. પણ અપેક્ષા મને હતી. પ્રોબ્લેમ મારો હતો. એ ભાઈને જે કહેવું હતું, બયાન કરવું હતું, તે કર્યું છે. અધૂરમ મધૂરમ.. ‘અધૂરાશમાં જ મજા છે’ પ્રકારનું. રણબીરની આંખોનો બેશુમાર ઉપયોગ થયો છેઃ ‘મેરા આસમાં ઢૂંઢે તેરી ઝમીં, મેરી હર કમી કો હૈ તું લાઝ્મી..’

6_78
‘એ દિલ હૈ…’ના સેટ પર K.જોહર અને R.કપૂર

વધારે ગમી જૂના બૉલિવૂડના ગીતોને કારણે. આપણે ફિલ્મોના શોખીન. બધું ગમે ફિલ્મોને લગતું. ફિલ્મો માત્ર ગમે.. રફી સાહેબ, શમ્મી સાહેબ.. ઘણું રિવાઈન્ડ થઈ ગયું. યાદ આવી ગયું… મજા પડી. ફિલ્મના ડાયલોગ મારફાડ છે. ઘણા ડાયલોગ્સ નૉટ કરવા જેવા લાગ્યા. વિટ્ટી લાગ્યા. ખબર ન પડે કે સારા છે એ રીતના સારા છે! અનુષ્કાની એક્ટિંગ લા-જવાબ, રણબીર ઈઝ રણબીર એન્ડ એશ્વર્યાની બ્યૂટી અફલાતૂન! શાહરુખ સાહેબને થોડી વધારે વાર સ્ક્રિન પર રાખ્યા હોત તો ઔર મઝા પડત. શું ડાયલોગ ડિલિવરી કરે છે બે…! માર ડાલા…

 

રણબીરભાઈ છેલ્લું ‘ચન્ના મેરેયા’ જાણે ફક્ત આંખોથી ગાય છે. ફિલ્મ પૂરી થયા પછી કદાચ કરણભાઈને પણ લાગ્યું હશે કે કંઈક ખૂટે છે.. પણ સર્જન અધૂરું જ લાગવાનું(અથવા રહેવાનું.. ‘ખુદા જેવા ખુદાના સર્જન ક્યાં મજાના છે?!’)

બાકી દોસ્તી પ્રેમ છે કે પ્રેમ દોસ્તી છે, એમાં-એ વિશે બહું વિચારવા જેવું-પડવા જેવું નથી. બધું બહુ કોમ્પલેક્ષ છે. માણસ જ કોમ્પલેક્ષ ચીજ છે. પ્રેમ કરશો તો દોસ્તી માંગશે, દોસ્તી કરશો તો પ્રેમનો આગ્રહ રાખશે. પ્રેમ જેવી દોસ્તી માંગશે, દોસ્તી જેવો પ્રેમ માંગશે. ખરેખર.. ગજબ ચીજ છે! માણસ અને માણસનું મન અને માણસનું શરીર! મન કંઈક માગે, મગજ કંઈક ઝંખે, શરીર કંઈક ચાહે! અપેક્ષાઓનો બોજ મન ઉપાડે છે અને તેની અસર શરીર પર પડે છે. છે ને ગજબ! સાંભળ્યું છે કરણ જોહર ડાયરેક્ટિંગ વખતે ખુબ રડતો હોય છે…

‘લવસ્ટોરી બધી ટ્રેજિક શા માટે હોય છે અને અહીં એ જ કેમ બનાવવામાં આવે છે’ આવા કંઈક પ્રશ્નના જવાબમાં ગુલઝાર સા’બે કહેલું, ‘કારણ ફક્ત એ જ છે કે, વો ઉદાસી બહોત દેર તક સુલગતી હૈ.. ઔર ખુશી ફુલજડી કી તરહ જલતી હૈ ઔર ખત્મ હો જાતી હૈ..’ યસ, આ તેમણે અગાઉ પણ કહેલું છે. હેપ્પી એન્ડિગ એન્ડ સેડ એન્ડિગ વચ્ચેનો જવાબ છે, કદાચ આ! રણબીરેના છેલ્લા સોન્ગ સાથે ફિલ્મનો પડદો પડે છે.. : ‘મહેફિલ મેં તેરી હમ ના રહે જો ગમ તો નહીં હેં… કિસ્સે હમારે નઝદિકીયોં કે કમ તો નહીં હે…’

***
છેલ્લે ‘પાસપોર્ટ’ જોયું. હા ગુજરાતી ફિલ્મ. સારું છે. ખબર નહીં કેટલામી વાર અમદાવાદમાં રહીને થિએટરમાં અમદાવાદ જોયું હશે. છેલ્લે ‘બે યાર’ અંજારથી આદિપૂર જઈને જોયું હતું. તો કંઈક અમદાવાદનો સિન આવે, સાબરમતી આવે એટલે એક-બીજાને કહીએ, ‘આપણે ગ્યા તાને..’, ‘જો આ સિટી ગોલ્ડ આવી..’, ‘જો માફિઆ આવ્યું..’ ,‘ગયા વર્ષે ગયા હતા..’

હવે સાલું, એસ.જી રોડ દેખાય તો એમ થાય કે…

14666308_1282982141732253_4985689649599447379_n‘પાસપોર્ટ’નું મ્યૂઝિક મસ્ત છે. મજા આવી. માપસરનું-બે કલાકનું છે. જયેશ મોરેનું કેરેક્ટર મસ્ત ક્રિએટ-એસ્ટાબ્લિસ્ડ થયું છે. એમની એક્ટિંગ ‘પોલમપોલ’માં પણ ગમેલી, ડાયલોગ બોલવાની સ્ટાઈલ ‘રોંગસાઈડ રાજૂ’માં પણ આલાતરિન હતી. બકૌલ પાસપોર્ટઃ ‘તમારા અમેરિકામાં ચોર હોય?’

***

હાં, તો બની શકે કે આ બધું, અને આપણે પણ પસાર થઈ રહ્યા હોઈએ અને સમય એમ જ હોય. બની શકે.. જાવેદ અખ્તર સાહેબની કવિતા મને એમ જ મળી ને મેં અહીં જોડી દીધી છે.. જો કે, આ લખાયું પણ એમના જ કારણે છે..

હા, આ મોટી ફિલ્મો વચ્ચે એક શૉર્ટ ફિલ્મની વાત કરવાની રહી ગઈ. દેવાશિશ મખીજાની મનોજ બાજપાઈઅભિનિત ‘તાંડવ’. એ પણ જોઈ. ‘સારું છે’ એટલું જ કહેવા કરતા એ વિશે વાત કરવાની વધારે મઝા પડશે. મળીએ.

maxresdefault
દુનિયાથી કંટાળીને-હારીને-નસીબ સાથે મગજમારી કરીને, પરિવારને ખુશ રાખવા પોતાની ખુશીમાં બાંધછોડ કરતો એક ફ્રસ્ટેટેડ માણસ; બધું ભૂલવા આખરે શું કરતો હોય છે? ડાન્સ? કે તાંડવ ? …

0 comments on “બે-ત્રણ ફિલ્મો ને ચાર-પાંચ વાતું..!

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: